تعریف:

به منظور انتقال قدرت بطور مطمعن و اقتصادی، از دستگاه های چرخ و زنجیر استفاده می شود. از این سیستم همچنین زمانی که فاصله دو محور زیاد است و امکان انتقال حرکا بوسیله چرخ دنده ها وجود ندارد و نیز انتقال حرکت در محل مرطوب و یا گرم صورت می پذیرد و یا امکان نشت روغن وجود دارد به دلیل عدم امکان استفاده از چرخ تسمه ها، استفاده می شود. با توجه به خواص و قابلیت انتقال قدرت و تنظیم و سرویس، چرخ زنجیرها جایگاهی خاص در بین دستگاه های چرخ دندانه ای و چرخ تسمه دارند.                                                                                                  از محاسن این سیستم در مقایسه با چرخ تسمه ها می توان انتقال قدرت بدون لغزش بر اثر درگیری فرمی، انتقال حرکت با نسبت حرکت دقیق، عدم حساسیت در مقابل افزایش درجه حرارت رطوبت و وجود آلودگی ها و در نهایت نیاز به ساختمان کوچکتر جهت انتقال قدرت برابر را نام برد.                                                            و از معایب آن می توان غیر ارتجاعی بودن، انعطاف ناپذیر بودن در انتقال نیرو، عدم امکان انتقال قدرت بین محورهای غیرموازی و قیمت گران آنها در مقایسه با چرخ تسمه را نام برد.
انتقال قدرت توسط چرخ زنجیر

انواع زنجیرها و کاربرد آنها

الف- زنجیرهای پینی:
زنجیرهای پینی ساده ترین و ارزان ترین نوع زنجیرهای مفصلی هستند. حلقه های این نوع زنجیرها از فولاد st50 مستقیما برروی پین های پرچی از جنس st60 سخت کاری شده، قرار گرفته اند و قابل چرخش هستند. این زنجیرها قابلیت تحمل بار زیاد را دارند و به خاطر کم بودن استحکام سایشی بعنوان عضو محرک در سرعت های محیطی کم (تا ۰٫۳ متر در ثانیه) مورد مصرف قرار می گیرند.
زنجیرهای پینی
ب- زنجیرهای بوشی:
زنجیرهای بوشی در مقایسه با زنجیرهای پینی استحکام سایشی بیشتری دارند چون پشت بند داخلی روی بوش پرس شده و پشت بند خارجی روی پین بطور ثابت اتصال داده شده است. پشت بندها اغلب از فولاد st60 و پین ها از فولاد قابل سختکاری ۱۵ (۱۵% کربن) تولید می شوند. زنجیرهای بوشی با وجود سروصدای زیاد آنها اغلب بخاطر دارا بودن وزن کم و روغنکاری مناسب تا سرعت محیطی ۱۲ m/s در فضای محدود بکار برده می شوند.
زنجیرهای بوشی
ج- زنجیرهای حلقوی:
بخاطر محدود نبودن موارد استعمال، زنجیرهای حلقوی از اهمیت خاصی برخوردارند. اختلاف این نوع زنجیرها در مقایسه با زنجیرهای بوشی در قرقره های غلتنده ی سخت و سنگ زده شده ی آنهاست که موجب تقلیل ساییدگی و کاهش صدا می گردد. جنس این قرقره ها می تواند از فولادهای آلیاژی باشد و از لحاظ شکل به زنجیرهای قرقره ای یک ردیفه یا چند ردیفه تقسیم می شوند. به این ترتیب محدودیت استفاده در قدرت های بالا و تعداد دورهای زیاد از بین رفته، در سطح وسیعی مورد استفاده قرار می گیرند.
زنجیرهای حلقوی
د- زنجیرهای دنده ای:
تفاوت زنجیرهای دنده ای با سایر زنجیرهای مذکور در این است که بست های پشت بندها، قلاب وار هرکدام با دو دنده از جنس فولاد با انطباق دقیق با سطوح پهلوی دو دنده مجاور چرخ زنجیر درگیر می شود. که به این ترتیب عمل درگیری و خروج از درگیری زنجیر با چرخ ها بدون لغزش انجام می گیرد.                                                                     پشت بندهای راهنما اغلب در وسط زنجیر و یا در طرفین زنجیر مطابق از لغزش جنبی زنجیر جلوگیری می نماید. این زنجیرها به منظور کاهش ساییدگی در مفصل ها با فرم و شکل های مختلفی تولید می شوند. باید توجه داشت که وزن این زنجیرها زیاد و قیمت شان نیز بالاست.
زنجیرهای دنده ای
طرح دنده در چرخ زنجیرها
طرح های چرخ زنجیر
طرح دندانه در چرخ زنجیرها:
دندانه های چرخ زنجیرها باید طوری طرح شوند که زنجیر بدون اصطکاک با آن درگیر شود و افزایش طول زنجیر در ضمن کار از ۲% تجاوز نکند محاسبات باید بطور دقیقی انجام گیرد که اطمینان به حرکت آرام و طول عمر مناسب را تضمین نماید. فرم بدنه چرخها با توجه به تعداد دنده ها و قدرت قابل انتقال تعیین می شود. نوع طرح به اطلاعات و زمینه های استفاده، همچنین اغلب به چند تکه بودن یا قابلیت تعویض بستگی دارد. چرخ های کوچک بصورت پولی و چرخ های بزرگ بازودار طراحی می شوند.                                                        چرخ های مخصوص زنجیرهای دنده ای با راهنمای درونی و با راهنمای بیرونی در شکل نشان داده شده اند.
جنس مواد چرخ زنجیرها:
بدنه چرخها با روش ریخته گری، آهنگری، جوشکاری و یا تراشکاری ساخته می شوند. در چرخهای کوچک با تعداد دنده کمتر از ۳۰ دندانه و سرعت زنجیر حدود ۷m/s از فولادهای با مقاومت زیاد (مثل st60)، در سرعتهای زیادتر از فولادهای قابل بهسازی و یا با قابلیت سخت کاری سطحی استفاده می شود، در چرخهای بزرگ برای سرعت متوسط از چدن یا فولاد ریخته شده و برای سرعتهای بیشتر از فولادهای قابل بهسازی استفاده می کنند.
روغن کاری زنجیرها و چرخ زنجیرها:
نوع روغنکاری به سرعت زنجیر بستگی دارد. هرچه سرعت زیادتر باشد روغنکاری بیشتری مورد نیاز است مواد روغنکاری با غلظت و چسبندگی زیاد، دارای قابلیت چسبندگی بیشتر و فرم گیر و نوسان گیر هستند، ولی نمی توانند به اندازه کافی در نواحی لغزش باریک بین پینها و بوشهای زنجیر نفوذ کنند و روغنکاری خوبی انجام دهند.
مواد روغنکاری باید از بهترین روغن ها انتخاب شوند تا بتوانند به مقدار کافی به نواحی سایشی حساس نفوذ نماید. فقط در مورد چرخ و زنجیرهای با حرکت کند و یا در مواردی که بنا به دلایل مختلف امکان روغنکاری وجود ندارند، از روش چربکاری استفاده می شود. دستگاه های چرخ و زنجیری را بنا به دلایل مختلف در داخل جعبه های نگهداری شده و یا محفظه های با شکل و فرم جنس متفاوت قرار می دهند. این دلایل عبارتند از:                                                                                                         جلوگیری از ورود آلودگی ها، نگهداری روغن، داشتن خواص ایمنی و همچنین جلوگیری از انتشار سروصدا ایجاد شده.

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست